Giữa con số bạn đo được và câu kết luận bạn viết có nhiều bước suy diễn hơn bạn tưởng — và mỗi bước đều có thể sai.
Chúng cộng dồn nhanh, và không bước nào riêng lẻ trông đáng ngờ.
Các bước suy diễn thường gặp
- Từ biến đo được sang khái niệm nó đại diện.
- Từ mẫu sang tổng thể.
- Từ bối cảnh nghiên cứu sang bối cảnh thực tế.
- Từ tương quan sang cơ chế.
- Từ kết quả sang khuyến nghị chính sách.
Bước cuối là bước xa nhất
- Khuyến nghị chính sách đòi hỏi cả hiệu quả, chi phí, khả thi và tác dụng phụ.
- Nghiên cứu của bạn thường chỉ trả lời được phần đầu.
- Nêu điều kiện của khuyến nghị thay vì đưa khuyến nghị trần.
Suy rộng ra tổng thể
- Mẫu sinh viên năm nhất không đại diện cho người trưởng thành nói chung.
- Nêu rõ kết luận áp dụng cho nhóm nào.
- Đặc điểm mẫu phải xuất hiện trong câu kết luận, không chỉ trong phần phương pháp.
Từ đo sang khái niệm
- Điểm bài kiểm tra không phải năng lực.
- Số lần truy cập không phải mức độ quan tâm.
- Viết kết luận bằng cái bạn đo, rồi mới bàn nó nói gì về khái niệm.
Cách tự kiểm
- Lấy câu kết luận mạnh nhất trong bài.
- Truy ngược nó về đúng con số nào trong phần kết quả.
- Đếm số bước suy diễn ở giữa.
- Quá ba bước thì phải viết lại nhẹ đi.
Một điều đáng nhớ
Lấy câu kết luận mạnh nhất trong bài và truy ngược nó về một con số cụ thể trong phần kết quả.
Nếu bạn không truy được, hoặc phải đi qua bốn bước suy diễn, thì câu đó đang nói nhiều hơn những gì bạn đo được — và người phản biện sẽ làm đúng phép kiểm này, chỉ là muộn hơn ba tháng.
Câu hỏi thường gặp
Vì sao diễn giải quá mức dễ xảy ra?
Vì giữa con số đo được và câu kết luận có nhiều bước suy diễn hơn bạn tưởng, chúng cộng dồn nhanh và không bước nào riêng lẻ trông đáng ngờ.
Các bước suy diễn thường gặp là gì?
Từ biến đo được sang khái niệm, từ mẫu sang tổng thể, từ bối cảnh nghiên cứu sang thực tế, từ tương quan sang cơ chế, và từ kết quả sang khuyến nghị chính sách.
Vì sao khuyến nghị chính sách là bước xa nhất?
Vì nó đòi hỏi cả hiệu quả, chi phí, khả thi và tác dụng phụ, trong khi nghiên cứu thường chỉ trả lời được phần đầu.
Suy rộng ra tổng thể cần lưu ý gì?
Nêu rõ kết luận áp dụng cho nhóm nào, và đặc điểm mẫu phải xuất hiện trong câu kết luận chứ không chỉ trong phần phương pháp.
Cách tự kiểm là gì?
Lấy câu kết luận mạnh nhất, truy ngược về đúng con số nào trong phần kết quả, đếm số bước suy diễn ở giữa — quá ba bước thì viết lại nhẹ đi.