Ghi công: nêu ai làm gì, thay vì xếp thứ tự tên rồi tranh cãi

Phần lớn tranh chấp về thứ tự tác giả không phải do ai đó tham lam. Nó xảy ra vì không ai nói ra kỳ vọng của mình ở đầu dự án, và tới lúc nộp bài thì mỗi người nhớ một kiểu.

Tiêu chí thường được dùng

• Đóng góp đáng kể vào ý tưởng, thiết kế, hoặc phân tích.
• Tham gia viết hoặc sửa bản thảo về mặt nội dung.
• Duyệt bản cuối.
• Chịu trách nhiệm về tính chính xác của công trình.
• Cấp kinh phí hoặc cung cấp mẫu, tự nó, không đủ để là tác giả.

Nêu đóng góp cụ thể

• Nhiều tạp chí yêu cầu mục ai làm gì.
• Nó minh bạch hơn nhiều so với chỉ xếp thứ tự tên.
• Nên tự làm kể cả khi tạp chí không yêu cầu.

Nói trước, ghi lại

• Bàn thứ tự tác giả ở đầu dự án, không phải lúc nộp.
• Ghi lại thoả thuận bằng văn bản, dù chỉ là một email.
• Xem lại thoả thuận nếu vai trò thay đổi giữa chừng.

Ghi công người không phải tác giả

• Mục cảm ơn dành cho hỗ trợ kỹ thuật, góp ý, cung cấp dữ liệu.
• Xin phép trước khi nêu tên ai trong mục cảm ơn.
• Ghi rõ nguồn kinh phí và xung đột lợi ích nếu có.

Với người mới

• Hỏi rõ kỳ vọng ngay khi được mời tham gia.
• Hỏi không phải là thiếu tế nhị — im lặng mới gây vấn đề về sau.
• Ghi lại phần việc mình đã làm trong suốt dự án.

Một điều đáng nhớ

Bàn thứ tự tác giả ở đầu dự án và ghi lại bằng một email.

Cuộc trò chuyện đó mất mười phút và có thể hơi ngượng; cuộc trò chuyện tương đương ở tuần nộp bài mất nhiều tháng quan hệ và đôi khi cả một hợp tác.

Câu hỏi thường gặp