Chất lượng khi thu thập: kiểm dữ liệu trong tuần đầu, không phải sau khi thu xong

Một lỗi hệ thống trong khâu thu thập — hiểu sai một câu hỏi, hiệu chuẩn sai một thiết bị, ghi nhầm đơn vị — phát hiện ở tuần đầu thì sửa được.

Phát hiện sau sáu tháng thì bạn mất toàn bộ dữ liệu đã thu.

Kiểm ngay trong tuần đầu

• Nhập và xem thử hai mươi bản ghi đầu tiên.
• Vẽ phân bố từng biến, tìm giá trị bất thường.
• Kiểm mọi biến nằm trong khoảng hợp lệ.
• So kết quả giữa các người thu thập khác nhau.
• Điểm cuối phát hiện được lỗi mà không kiểm tra nào khác bắt được.

Chuẩn hoá trước khi bắt đầu

• Tài liệu hướng dẫn thu thập, đủ chi tiết để người mới làm đúng.
• Tập huấn tất cả người thu thập cùng lúc, cùng nội dung.
• Làm thử trên vài trường hợp và đối chiếu kết quả giữa mọi người.
• Định nghĩa rõ từng biến, kể cả biến trông hiển nhiên.

Trong quá trình

• Kiểm ngẫu nhiên một phần bản ghi mỗi tuần.
• Nhập dữ liệu song song với thu thập, không dồn cuối.
• Hiệu chuẩn thiết bị theo lịch và ghi lại.
• Ghi nhật ký sự cố: hỏng hóc, gián đoạn, điều kiện bất thường.

Với dữ liệu nhập tay

• Nhập hai lần độc lập cho các biến quan trọng, so hai bản.
• Hoặc kiểm ngẫu nhiên một tỷ lệ và tính tỷ lệ sai.
• Đặt giới hạn hợp lệ ngay trong biểu mẫu nhập.

Ghi lại mọi thay đổi

• Nếu đổi quy trình giữa chừng, ghi rõ đổi gì và từ khi nào.
• Dữ liệu trước và sau thay đổi có thể không so được với nhau.
• Không ghi lại thì sáu tháng sau không ai giải thích được sự khác biệt.

Một điều đáng nhớ

So kết quả giữa các người thu thập khác nhau, ngay tuần đầu.

Nếu một người cho phân bố khác hẳn những người còn lại, đó là dấu hiệu họ hiểu quy trình khác — và đó là loại lỗi mà mọi kiểm tra khác đều bỏ qua, vì từng bản ghi riêng lẻ đều trông hoàn toàn hợp lệ.

Câu hỏi thường gặp