Câu hỏi bạn viết ra và câu hỏi người trả lời hiểu là hai câu khác nhau — và khoảng cách giữa chúng là sai số bạn sẽ không bao giờ phát hiện được ở khâu phân tích.
Cách duy nhất để tìm ra nó là thử trên người thật trước khi thu thập.
Nguyên tắc viết câu hỏi
- Mỗi câu hỏi một ý — tránh câu hỏi kép.
- Dùng từ người trả lời dùng, không dùng thuật ngữ chuyên ngành.
- Tránh câu dẫn dắt về phía một câu trả lời.
- Cụ thể về khoảng thời gian: trong ba mươi ngày qua, không phải thường xuyên.
- Câu phủ định kép làm người ta trả lời ngược.
Thang đo
- Số bậc lẻ có điểm giữa, số bậc chẵn buộc chọn về một phía.
- Ghi nhãn rõ cho mọi bậc, không chỉ hai đầu.
- Có tuỳ chọn không biết hoặc không áp dụng khi thích hợp.
- Giữ hướng thang đo nhất quán trong toàn bảng hỏi.
Thứ tự câu hỏi
- Câu dễ và không nhạy cảm trước.
- Câu nhạy cảm ở giữa hoặc cuối, sau khi đã tạo được sự tin tưởng.
- Nhóm theo chủ đề để người trả lời không phải nhảy qua lại.
- Câu trước ảnh hưởng cách trả lời câu sau — đây là hiệu ứng có thật.
Thử nghiệm trước
- Thử trên mười người giống đối tượng thật.
- Yêu cầu họ nói to ra họ đang nghĩ gì khi trả lời.
- Ghi lại chỗ họ ngập ngừng hoặc hỏi lại.
- Sửa rồi thử lại với người khác.
Với bảng hỏi dịch
- Dịch xuôi rồi dịch ngược bởi hai người khác nhau.
- Kiểm khái niệm có tồn tại tương đương trong ngôn ngữ đích không.
- Thử nghiệm lại bản dịch như một bảng hỏi mới.
Một điều đáng nhớ
Thử bảng hỏi trên mười người và yêu cầu họ nói to ra suy nghĩ khi trả lời.
Nửa ngày làm việc này tìm ra những câu bị hiểu sai theo cách bạn không bao giờ đoán được — và những câu đó, nếu để nguyên, sẽ tạo ra một cột dữ liệu vô nghĩa mà bạn vẫn sẽ phân tích như thể nó có ý nghĩa.
Câu hỏi thường gặp
Vì sao phải thử bảng hỏi trước?
Vì câu hỏi bạn viết và câu hỏi người trả lời hiểu là hai câu khác nhau, và khoảng cách đó là sai số không phát hiện được ở khâu phân tích.
Nguyên tắc viết câu hỏi là gì?
Mỗi câu một ý tránh câu hỏi kép, dùng từ người trả lời dùng, tránh câu dẫn dắt, cụ thể về khoảng thời gian, và tránh phủ định kép.
Thang đo cần lưu ý gì?
Số bậc lẻ có điểm giữa còn chẵn buộc chọn một phía, ghi nhãn rõ cho mọi bậc, có tuỳ chọn không biết khi thích hợp, và giữ hướng thang đo nhất quán.
Thứ tự câu hỏi ảnh hưởng thế nào?
Câu dễ và không nhạy cảm trước, câu nhạy cảm ở giữa hoặc cuối, nhóm theo chủ đề — và câu trước ảnh hưởng cách trả lời câu sau.
Bảng hỏi dịch cần gì?
Dịch xuôi rồi dịch ngược bởi hai người khác nhau, kiểm khái niệm có tương đương trong ngôn ngữ đích không, và thử nghiệm lại như một bảng hỏi mới.