"Chưa có ai nghiên cứu vấn đề này" là câu mở đầu phổ biến nhất — và yếu nhất.
Chưa ai viết có thể vì chủ đề không quan trọng, vì dữ liệu không tồn tại, hoặc vì đã có người thử và thất bại mà không công bố.
Bốn loại khoảng trống thật
- Mâu thuẫn: hai nhóm nghiên cứu cho kết quả ngược nhau.
- Giới hạn phương pháp: kết luận dựa trên thiết kế yếu, chưa ai kiểm bằng thiết kế mạnh.
- Cơ chế: biết A liên quan B nhưng không biết vì sao.
- Điều kiện biên: biết A gây B, không biết trong điều kiện nào thì không.
Mâu thuẫn là loại tốt nhất
- Nó cho bạn một câu hỏi có sẵn người quan tâm.
- Nó cho bạn giả thuyết cụ thể: khác biệt do đâu.
- Kết quả ra hướng nào cũng có ý nghĩa.
- Ba đặc điểm này là đúng tiêu chí của một câu hỏi tốt.
Đọc thế nào để thấy mâu thuẫn
- Lập bảng: bài nào, mẫu nào, phương pháp nào, kết quả nào.
- Sắp theo kết quả, không theo năm.
- Nhìn xem các bài cùng kết quả có chung đặc điểm gì.
- Bước sắp xếp này làm mâu thuẫn hiện ra mà đọc tuần tự không thấy.
Đọc bài tổng quan hệ thống
- Phần hạn chế và hướng nghiên cứu tương lai của chúng là danh sách khoảng trống có sẵn.
- Được viết bởi người đã đọc hết lĩnh vực.
- Đọc phần đó trước cả phần kết quả.
Kiểm khoảng trống có thật không
- Tìm bằng nhiều tổ hợp từ khoá khác nhau trước khi kết luận chưa ai làm.
- Tìm cả bằng tiếng Anh lẫn ngôn ngữ khác nếu chủ đề mang tính vùng.
- Hỏi hai người trong lĩnh vực — nhanh hơn tìm ba tháng.
Một điều đáng nhớ
Lập bảng các bài đã đọc và sắp theo kết quả thay vì theo năm.
Mâu thuẫn giữa các nghiên cứu gần như không bao giờ hiện ra khi đọc tuần tự — nhưng khi xếp cạnh nhau theo kết quả, chúng lộ ra ngay, và mỗi mâu thuẫn là một đề tài đã có sẵn người quan tâm.
Câu hỏi thường gặp
Vì sao chưa ai nghiên cứu là lập luận yếu?
Vì chưa ai viết có thể do chủ đề không quan trọng, dữ liệu không tồn tại, hoặc đã có người thử và thất bại mà không công bố.
Có mấy loại khoảng trống thật?
Bốn: mâu thuẫn giữa các kết quả, giới hạn phương pháp, cơ chế chưa rõ, và điều kiện biên chưa biết.
Vì sao mâu thuẫn là loại tốt nhất?
Vì nó cho câu hỏi có sẵn người quan tâm, cho giả thuyết cụ thể, và kết quả ra hướng nào cũng có ý nghĩa.
Đọc thế nào để thấy mâu thuẫn?
Lập bảng gồm bài, mẫu, phương pháp, kết quả rồi sắp theo kết quả chứ không theo năm, và xem các bài cùng kết quả có chung đặc điểm gì.
Kiểm khoảng trống có thật không?
Tìm bằng nhiều tổ hợp từ khoá, tìm cả tiếng Anh lẫn ngôn ngữ khác nếu chủ đề mang tính vùng, và hỏi hai người trong lĩnh vực.