Sáu lỗi dưới đây lặp lại trong bài báo khắp các lĩnh vực. Mỗi lỗi mất vài phút để tự kiểm và mất một vòng bình duyệt nếu không kiểm.
Một: kết luận vượt quá thiết kế
- Nghiên cứu quan sát nhưng bàn luận nói nhân quả.
- Kiểm: tìm mọi động từ nhân quả trong phần bàn luận.
Hai: cỡ mẫu không có căn cứ
- Không nêu vì sao chọn con số đó.
- Kiểm: bạn có nêu mức khác biệt đáng quan tâm không.
Ba: bỏ qua tính không độc lập
- Đo lặp hoặc đối tượng cùng nhóm xử lý như độc lập.
- Kiểm: mỗi dòng dữ liệu có thực sự là một quan sát độc lập không.
Bốn: chọn lọc kết quả báo cáo
- Đo mười biến, báo ba biến có ý nghĩa.
- Kiểm: so phần phương pháp với phần kết quả, có gì đo mà không báo không.
Năm: hình vẽ gây hiểu sai
- Trục cắt, chỉ hiện trung bình, thanh sai số không nêu là gì.
- Kiểm: đưa hình cho người chưa đọc bài, hỏi họ thấy gì.
Sáu: không nêu hạn chế thật
- Phần hạn chế toàn câu hình thức, không nêu cái thật sự ảnh hưởng kết luận.
- Kiểm: hạn chế bạn nêu có làm người đọc nghi ngờ kết luận không — nếu không, đó là hạn chế hình thức.
Tự kiểm mất bao lâu
- Sáu kiểm tra trên mất khoảng một giờ.
- Một vòng bình duyệt mất ba tháng.
- Đây là tỷ lệ đổi chác tốt nhất trong toàn bộ quá trình viết bài.
Một điều đáng nhớ
Nếu phần hạn chế của bạn không làm người đọc nghi ngờ kết luận chút nào, thì bạn chưa nêu hạn chế thật.
Hạn chế thật là thứ khiến người đọc phải cân nhắc lại — và nêu nó ra làm bài mạnh lên, vì nó cho thấy bạn hiểu công trình của mình đủ sâu để biết nó yếu ở đâu.
Câu hỏi thường gặp
Lỗi thứ nhất là gì?
Kết luận vượt quá thiết kế — nghiên cứu quan sát nhưng bàn luận nói nhân quả, kiểm bằng cách tìm mọi động từ nhân quả trong phần bàn luận.
Làm sao kiểm việc chọn lọc kết quả?
So phần phương pháp với phần kết quả xem có gì đã đo mà không được báo cáo không.
Kiểm tính độc lập thế nào?
Xem mỗi dòng dữ liệu có thực sự là một quan sát độc lập không — đo lặp hoặc đối tượng cùng nhóm thì không.
Kiểm hình vẽ thế nào?
Đưa hình cho người chưa đọc bài và hỏi họ thấy gì — kiểm trục có bị cắt không và thanh sai số có được nêu là gì không.
Hạn chế thật khác hạn chế hình thức thế nào?
Hạn chế thật làm người đọc phải cân nhắc lại kết luận — nếu phần hạn chế không gây nghi ngờ gì thì đó là hạn chế hình thức.
